Building Connections: Who Do You Call in Tough Times?

I was watching a couple of videos the other day on Instagram, trying to recover and rest a little bit. I had just been very tired, and I was sitting in my chair in the living room watching some videos.

I came across a clip that has been with me since I watched it. Take a look here:

In this video, a young lady asks the question:

“Be honest. Who do you call when you are at your lowest? Who is that one person?”

It was clip after clip of men saying, “Nobody.”

At first I got the impression that they say “nobody” because they’re being macho and they want to show that they’re tough — that they’re going to suck it all up and survive on their own. But then the video moves into a different aspect of the thing, because some of the men start saying things like:

“You mean I can talk to somebody? I can talk about this?”

Other men say things like:

“Nobody cares anyway, so why talk about it? Nobody cares. Nobody cares. Nobody cares.”

And it got me thinking about my own situation and my own life. I realized that I do have people to talk to.

I tend to be a pretty introspective guy — overthinking everything, thinking deeply about certain things, questioning my actions, mulling things over, going back over things I’ve done in my life and regretting them, and keeping my cards pretty close to my chest.

But I realized that even though I’m one of those kinds of guys — which some people might think is a traditional kind of man — I do have people that I talk to.

The People I Talk To

My wife, Eva

The number one person that I talk to in my life, and the one who has helped open me up to understanding who I am and trying to express my thoughts and my feelings, has been Eva.

Without my wife’s influence and impact in my life — without her experience of understanding what it means to be a person who understands their emotions, without her advice, and just telling stories — not telling me what to do but just sort of being who she is—I’ve realized that it’s OK for me to begin to talk about who I am and how I’m feeling about things.

I can basically talk to Eva about anything. Sometimes she pushes back. Sometimes she commiserates. Sometimes she just listens. She is truly the life partner that God intended for me — an ezer — an equal image bearer.

But it’s always a safe space.

My Dad & Mom

One of my biggest supporters through life has been my dad. He has modeled what it means to be a man of God. He has taught me through words and deeds what it means. He and I have spent many hours discussing and exploring pastoral ministry, theology, biblical studies, cultural studies, and leadership. To have a father like him has truly been a blessing.

My mother exemplifies a life lived in the presence of God — a trait she gets from her mother. She always reminds me that God is in control and that God has a plan and that we don’t need to worry here on this earth. But lest you think that she is only concerned about the hereafter, she has a deep ability to connect with people in a caring and genuine way. I am still learning how to do this from her today.

My Closest Friends

I also have a group of friends that I talk to. I have guys such as Steve and Jack and Terry and Cesar and Craig, and we can just talk about anything. 

We can discuss and debate deeply spiritual and theological things. We can explore things together. We can even talk about aspects of theology and life that might be slightly divergent or otherwise, without any judgment or threat, but just working through issues together.

I really appreciate having these men as my safe space.

My Therapist

I also have a therapist. I talk with Charles periodically when I’m needing to understand something about life, administration, leadership, management, something about who I am, something about how to live my life well in the world today.

Charles has been a tremendous help to me in understanding things and helping me see different perspectives.

He is a safe space for me.

My Spiritual Director

I also have a spiritual director. Len and I have been working together for the past year, and we continue to do that.

It’s an opportunity for me to receive some spiritual input and direction or some spiritual guidance into my life to help guide me in where I am and who I should be.

Another example of a safe space.

The Barriers Men Face

In looking at this list of people, I’m as surprised as you are to see so many people on it. This was not something that I started out intentionally forming. It’s something that has developed over a number of years. Because, let’s face it, there are a lot of hindrances to forming these types of relationships, aren’t there? And it takes time to overcome these hindrances. Let’s talk about three of them:

Shyness or personality. I am a shy guy. So shy in fact that I have made that a part of my identity. I recall years ago not even being able to look at a girl in the eyes nor to be able to answer strangers with more than a guttural grunt. And public speaking? Forget about it! Now, thanks to what I can only describe as God changing me, I no longer have a fear of public speaking (but am still petrified if I have to talk with someone one-on-one). However, finding friends who are willing to take up the heavy lifting of moving the conversation along really helps with this. 

Shame. There is sometimes shame attached to expressing our feelings, particularly as men. We may have been told what a “real man” does and sharing feelings isn’t generally on the list. The only legit feeling that we as men can sometimes express is anger. And crying? That disqualifies us in some eyes! I remember how it made me feel when my son, Daniel, mentioned that he had never seen me cry. I don’t remember intentionally not crying in his presence but it was important for him to know that I do cry sometimes. I had a chance at the farewell we had for him before he moved to Canada after High School. I have been blessed by men who have modeled a different kind of masculinity that allows me to make my identity my own.

Previous bad experiences and a belief that others don’t care. It struck me while reflecting on the video that when we say, “No one cares,” it means that we have tried and it hasn’t worked out. We have tried opening up but no one responded appropriately — sometimes it only takes one attempt to make us gun shy. I remember one ski trip in college, when I decided to engage in small talk with someone I had known for years. I said something along the lines of, “So how is the skiing?” Her response? “Mike is on the prowl!” Her misunderstanding of my intentions, and her rejection, just shut me down. Needless to say I never talked with that person again.  

These hindrances introduce risk into our lives because in each situation where we may need help, we weigh the risks associated with asking. It takes a special strength, I think, to risk everything in the hopes for a great reward. 

All it apparently takes is 400 Hours

So, what made it work for me? What makes my response to the videos question different? According to my spiritual director it’s 400 hours. He says that if we spend 400 hours with people we develop relationships deep enough to matter. But it happens in stages from acquaintances (40-150 people we know on a surface level), to casual friends (after 80-110 hours), and finally close friends after 300-400 hours.

Apparently I have been able to invest at least 400 hours in my relationships. Now granted, I may have different exposure than some of you. My role as a church leader exposes me to people across Canada and throughout the Philippines. Part of that means I have spent significant time with people over coffee, during meals, in their homes overnight, and in meetings.

Not all of my relationships have turned out well. In fact, some of the people that I have engaged with over the last number of years have not turned out to be on my side, but rather stand in opposition. So it hasn’t been easy — and the pain from those experiences haunts me to this day.

Some of the people I know I’ve met through my ministry with the church. Some are people with whom I share my life. Others I met back in school. Others have become friends over many years of connection.

As I said above, I’ve considered myself shy for my entire life. I don’t often jump into situations with a willing vulnerability—or at least that has traditionally been the case. I tend to be the listener in most situations rather than the talker. But connecting through school, church, and work has been good for me. But in spite of all of my own limitations, I now realise that the process from moving from acquaintance to friend happens without realising it.

400 Hours is Risk, & Risk is risky!

But apart from that, it all changed for me when I took the risk of trusting someone else.

The problem is that introducing my authentic self to others is scary. What if I open up and people laugh at me? What if people take my vulnerability and use it against me? We see these types of answers in the video above.

Risk is risky. But it’s what we like to do, isn’t it? Whether it’s driving fast, shooting whitewater, solo camping, bungee jumping, riding roller coasters, asking a girl on a date for the first time — risk describes what men do.

What makes risk worth it? The reward! We win the race, we get wet but don’t dump in the middle, we learn to rely on ourselves, we face our fears, we realise life is sometimes scary but that’s okay, we meet the love of our lives. We find someone we can call when we are at our lowest.

And it’s a risk the Bible discusses when it mentions asks us to “help carry each other’s burdens,” or reminds us that “Two people are better than one… If one falls, the other can help his friend get up.” It even lays out the benefit of vulnerability in asking that we confess our sins to one another so that we can be healed (James 5:16)

Finding that person for yourself

So, what do I do? I don’t feel like I have 400 hours! I also don’t have a huge pile of people to choose from. I don’t feel connected with the guys at work. I have problems with some family. I even have my doubts about church. What can I do?

Start a conversation. Have coffee with an acquaintance. Take the risk. Turn an acquaintance into a friend. Be vulnerable.

Becoming That Person for Others

When I listened to the video, I was sad for all of these men who don’t have what I have.

But I was also encouraged in realizing that I do have people that I can talk to — people who come alongside me and encourage me.

And it also encourages me to be that way for other people as well.

I do have a group of young men in my church whom I am mentoring. They’ve all expressed a desire to be involved in some kind of pastoral ministry, whether that’s on a full-time basis or not.

I also spend time regularly talking with a young pastor in Canada about life and ministry and doing some spiritual direction.

As I sit here writing this I find myself just as surprised as I was at seeing the video that started all this introspection! My surprise centres on the fact that I do have a support system, I do have an answer to the question posed in the video: “Be honest. Who do you call when you are at your lowest? Who is that one person?” I am glad that I don’t have to do this alone. 

A Question for You

So my question for you today is this:

Who do you go to when you need to talk to somebody?

Who do you go to when you need advice?

Who helps you become a better man — or a better woman?

Who will you invest your 400 hours in today?

Photo by Papaioannou Kostas on Unsplash

Hindi dapat ganito: Mga bagay na maaaring sabihin sa atin ng bibliya tungkol sa labanan ng mga kasarian upang matulungan tayong wakasan ang digmaan.

Read this in English

Sa unang yugto sa aking bagong serye ng mga pagkalalake at maka-Diyos, tinutugunan natin ang isyu ng labanan ng mga kasarian. Ang sinumang gumugol ng anumang oras sa mundo ay alam ang pakikibaka na umiiral, sa maraming pagkakataon, sa pagitan ng mga lalaki at babae at sa pagitan ng mga mag-asawa. Napakakaraniwan na maaari nating itanong ang tanong na, “Normal ba ito? Wala bang mas magandang paraan?” Mayroon akong magandang balita para sa atin — hindi ito dapat maging ganito. Sa post na ito ay titingnan natin kung paano sinasabi sa atin ng Bibliya kung saan nagsimula ang lahat ng problema at kung ano ang magagawa natin tungkol dito.

Saan ba tayo nag simula?

May ilang bahagi lamang ng Bibliya na naglalarawan ng panahong walang kasamaan sa mundo. Isa sa mga ito ay ang mga huling kabanata ng Pahayag kapag ang lahat ng kasamaan ay inalis na. Ang isa pa ay ang pinakasimula ng Bibliya sa Genesis 1-2, kaya naman mahalagang magsimula doon. Ang pangunahing kaganapan sa dalawang kabanata na ito ay ang paglikha, kung saan nilikha ng Diyos ang lahat ng umiiral. Ang isang mahalagang bahagi ng paglikha na iyon ay ang paglikha ng sangkatauhan, na inilalarawan ng Diyos sa ganitong paraan: “Kaya nilikha ng Dios ang tao, lalaki at babae ayon sa wangis niya” (Genesis 1:27).

Tandaan na walang gaanong paglalarawan na ibinigay kung ano ang hitsura ng relasyong ito ng lalaki at babae. Sa susunod na kabanata, inilarawan si Eva gamit ang isang salita na kadalasang nauugnay sa Diyos: Ezer, na kung minsan ay isinasalin bilang “kasama na tutulong sa kanya.” Bagama’t maaari tayong matukso na bigyang-kahulugan ito bilang katulong ni Adan, sa katotohanan ito ay isang salita na kadalasang ginagamit upang ilarawan ang Diyos (Ex 18:4De 33:72629Ps 20:233:2070:589:19115:9-11121:1-2124:8146:5Hos. 13:9). Sa katunayan, sa dalawampu’t isang beses na ginamit ang salitang ito sa Lumang Tipan, apat na beses lamang itong hindi tumutukoy sa Diyos.

Ang isang tanyag na ilustrasyon ay binibigyang-pansin ang katotohanan na si Eba ay nagmula sa tadyang ni Adan, na nagpapahiwatig ng magkatabi na pagkakapantay-pantay, sa halip na mula sa paa, na nagpapahiwatig ng pagsunod, o mula sa ulo, na nagpapahiwatig ng pangingibabaw.

Bukod doon, maaari nating ipagpalagay na ang mga pangunahing biyolohikal na tungkulin na ginagampanan ng mga lalaki at babae sa paglilihi at panganganak ay umiral, ngunit higit pa doon ay wala tayong ideya. Walang sinasabi tungkol sa domestic arrangement, tungkol sa work-life balance, tungkol sa leadership o authority o submission o hierarchy. Ang alam lang natin ay magkasama sina Adan at Eva sa hardin at araw-araw silang nakikipag-usap at nakikisama sa Diyos tuwing gabi.

Maraming haka-haka ang umiiral, gayunpaman, na nakasentro sa pagkakaiba sa pagbigkas ng utos na ibinigay ng Diyos kay Adan at ang pag-alaala kay Eba — ang ilan ay lubos na naniniwala na idinagdag ni Eva ang pariralang “o humipo man lang” (Ge 3:3). Gayunpaman, hindi malinaw kung ito ay nagsasalita sa mga isyu ng awtoridad o sa mga isyu ng madalas na hindi tumpak na mga katangian ng sinasalitang wika? Sino ang nakakaalam?

Saan ba tayo ngayon? 

Sa kasamaang palad, ang mga bagay ay hindi nanatiling ganoon magpakailanman. Ang unang pagkakakilanlan bilang tao lamang ay maputik sa susunod na kabanata kapag nakita natin ang pagpasok ng kasamaan sa mundo. Maraming epekto ang kasamaang iyon sa paglikha, ngunit para sa ating mga layunin ngayon ay tututukan natin ang bagong relasyon na nagsimula sa pagitan ng mga lalaki at babae. Kapag tinatalakay ng Diyos ang epekto ng kasamaan kay Eva, idinagdag niya ang isang kawili-wiling pahayag sa Genesis 3:16 — “Pero sa kabila niyan, hahangarin mo pa rin ang iyong asawa at maghahari siya sa iyo.” Dito ipinakilala sa atin ang ubod ng labanan ng mga kasarian, katulad ng hahangarin ng babae para sa kanyang asawa at ang maghahari ng asawa sa kanyang asawa. Bagama’t ito ay madalas na binabanggit bilang biblikal na katwiran para sa patriarchy, ang katotohanan na ang pahayag na ito ay nangyayari pagkatapos ng Pagkahulog sa Kasalanan ay nangangahulugan na hindi ito ang orihinal na plano kung paano gagana ang mga relasyon. Sa halip, ito ay isang sistemang batay sa kasamaan.

Ano ang ibig sabihin nito? Ang “pagnanais” ng asawa ay higit na mauunawaan sa pamamagitan ng pagtingin sa isa pang gamit ng parehong salita. Nang harapin ng Diyos si Cain tungkol sa pagpatay niya kay Abel, sinabi niya ito sa Genesis 4:7, “Dahil kung hindi mabuti ang ginagawa mo, ang kasalanan ay maghahari sa iyo. Sapagkat ang kasalanan ay katulad ng mabagsik na hayop na nagbabantay sa iyo para tuklawin ka. Kaya kailangang talunin mo ito.” Pansinin ang pariralang iyon nagbabantay sa iyo para tuklawin ka? Sinasalin nito ang parehong salita. Sinasabi nito na ang relasyon ng mag-asawa ay mailalarawan sa pagnanais ng babae — ang uri ng pagnanais ng kasalanan para sa atin. Ang salitang ginagamit para sa mga lalaki, sa kabilang banda, ay paghahari. Hulaan kung saan lilitaw muli ang salitang ito? Oo, sa talakayan ng Diyos kay Cain tungkol sa kasalanan. Kung gusto ni Cain na salungatin ang pagnanais ng kasalanan para sa kanya, dapat niyang pagharian ito. Kawili-wili hindi ba? Kaya pagkatapos, ang parehong mga salita ay naglalarawan ng relasyon pagkatapos pumasok ang kasamaan sa mundo. Dahil dito, hindi natin maaaring gawin itong indikasyon ng esensyal na sangkatauhan kundi ng makasalanang sangkatauhan lamang. 

May pag-asa ba?

Ngunit mayroong pag-asa. Hindi kailangang mangibabaw ang kasamaan sa mundo. Isang kislap ng pag-asa ang ipinakita sa atin sa Kawikaan 31, na kadalasang ginagamit upang ilarawan ang babaeng may tapang. Gayunpaman, ang ilang mga talata ay nakatuon sa relasyon ng pag-aasawa na mayroon ang babaeng ito. Sinabi sa 31:11-12, “Lubos ang tiwala sa kanya ng kanyang asawa, at wala na itong mahihiling pa sa kanya. Kabutihan at hindi kasamaan ang ginagawa niya sa kanyang asawa habang siya ay nabubuhay.” Hindi ba ito ay isang mahusay na paglalarawan ng relasyon nina Adan at Eva bago pumasok ang kasamaan sa mundo? At hindi ba ito isang magandang pangitain kung ano ang maaaring mangyari dito sa lupa?

Ang mga huling kabanata ng bibliya ay bumabalot ng lahat ng mabuti. Muli nating nabasa ang tungkol sa isang relasyon sa pag-aasawa — ito sa pagitan ng mundo at ng Diyos. Ang relasyong ito ay inilarawan bilang perpekto, ang nobya ay ang pinakamahalagang bahagi ng paglikha at ang lalaking ikakasal at nobya ay magkakasamang umiiral. Isipin ang larawang ito mula sa Pahayag 21:22-27:

“Wala akong nakitang templo sa lungsod na iyon, dahil ang pinaka-templo ay walang iba kundi ang Panginoong Dios na makapangyarihan sa lahat at ang Tupa. Hindi na kailangan ang araw o ang buwan sa lungsod dahil ang kapangyarihan ng Dios ang nagbibigay ng liwanag, at ang Tupa ang ilaw doon. Ang ilaw ng lungsod na iyon ay magbibigay-liwanag sa mga bansa. At dadalhin doon ng mga hari sa mundo ang mga kayamanan nila. Palaging bukas ang mga pinto ng lungsod dahil wala nang gabi roon. Ang magaganda at mamahaling bagay ng mga bansa ay dadalhin din sa lungsod na iyon. Pero hindi makakapasok doon ang anumang bagay na marumi sa paningin ng Dios, ang mga gumagawa ng mga bagay na nakakahiya, at ang mga sinungaling. Ang mga makakapasok lang doon ay ang mga taong nakasulat ang pangalan sa aklat ng Tupa, na listahan ng mga taong binigyanng buhay na walang hanggan.”

Hindi ba’t isang magandang larawan iyon? Hindi ba nito tinatapos ang isyu nang napakaganda?

Paano tayo ngayon?

Kung totoo nga na ang mga lalaki at babae ay nagsimula bilang magkatabi, magkapantay, parehong huwarang tao, kung totoo rin na ang orihinal na sitwasyon ay napalitan ng labanan, kung totoo rin na ang epekto ng kasamaan sa relasyon ng mag-asawa ay malalampasan, paano natin ito magagawa? Ano ang kailangan nating gawin? Hindi mo ba malalaman pero nagbigay din ng sagot ang Diyos para diyan.Sa Efeso 5:21, binabasa natin, “Magpasakop kayo sa isaʼt isa bilang paggalang kay Cristo.” Kaya ayun. Kailangan nating mamuhay ngayon na parang hindi kailanman naapektuhan ng kasamaan ang mundo. Kailangan nating isipin ang ating sarili bilang pantay. Kailangan nating kilalanin na ang pagsusumite ay mutual. Na kapwa babae at lalaki ay maaaring kumilos nang may awtoridad sa bawat sitwasyon. Bakit natin ito gagawin? Dahil sa paggawa nito ay ipinapakita natin ang ating paggalang kay Kristo. At siyempre hindi tayo hinihiling ni Jesus na gawin ang anumang bagay na hindi pa niya nagawa. Siya ang pinakahuling halimbawa ng pagsuko ng lahat upang mangyari ang plano ng Diyos na pagalingin ang mundo ng kasamaan. Sa halip na maupo lang sa langit bilang kapantay ng Diyos umaasa lang na magiging maayos ang lahat, na “kahit na nasa kanya ang katangian ng Dios, hindi niya itinuring ang pagiging kapantay ng Dios bilang isang bagay na dapat panghawakan. Sa halip, ibinaba niya nang lubusan ang sarili niya sa pamamagitan ng pag-aanyong alipin. Naging tao siyang tulad natin. At sa pagiging tao niya, nagpakumbaba siya at naging masunurin sa Dios hanggang sa kamatayan, maging sa kamatayan sa krus” (Filipos 2:6-8). 

Tularan natin si Kristo at sikaping alisin ang impluwensya ng kasamaan sa mundo.

Ngayon napagtanto ko na ang lahat ng ito ay tila malinaw sa akin ngunit maaaring iniisip mo na may malalaking butas sa sinabi ko. Kung gayon, pakisabi sa akin sa mga komento sa ibaba!

Paki-click din ang Follow link sa ibaba para makuha ang mga susunod na installment ng seryeng ito sa napapanahong paraan.

Tandaan na ang pagbabahagi ay ginagawa ng mga kaibigan.

Larawan ni Artem Podrez sa Pexels.